Zelf-sturing in een samen-leving?

44-ehmir-bautista-364387_*_ > Zelf-sturing in een samen-leving? | Saminc

Taal is cruciaal als je gaat veranderen. Naar mijn mening zou het zo zou moeten zijn dat de woorden die je gebruikt weerspiegelen wat je wil bereiken. Daarom ben ik geen fan van het woord zelfsturing, of zelforganisatie. In mijn beleving is dit een woord dat is ontsproten aan het managementdenken, waarbij het idee is dat “wij de medewerkers niet meer sturen, maar zij zichzelf sturen”. En daar geloof ik niet zo in, eerlijk gezegd.

En misschien nog wel belangrijker, ik geloof dat een te snelle beweging naar een horizontaal georganiseerde samenleving waarin de autonomie van het individu hoogtij viert niet wenselijk is. Het zorgt er namelijk voor dat we belangrijke verworven waarden kwijtraken, en ten prooi vallen aan individualisme en polarisatie. We zijn nu eenmaal als mensen niet gemaakt om zelf te sturen, we zijn niets zonder de ander. Anders gaan we van heerschappij van het systeem naar heerschappij van het individu. En met allemaal individu’tjes bouw je geen succesvolle organisatie, that’s for sure..

Ik weet dat veel mensen die zich bezig houden met zelfsturing dit inmiddels ook inzien, en aandacht besteden aan de verbondenheid aan het collectieve of evolutionaire doel. Samensturing wordt inmiddels ook door diverse Rijnlanders gezien als Rijnlandse manier van denken. Maar ik heb ook gemerkt dat alleen al het woord Samensturing zo’n andere gevoelswaarde geeft aan medewerkers en management, dat de kans op succesvolle verandering alleen daardoor al vergroot wordt.

Kennismaken met het gedachtegoed van Samensturing en onze community? Kom dan op 20 september naar ons tweede symposium. Meer infor: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Geïnteresseerd in Leiderschap bij Samensturing, op weg naar een wendbare en menswaardige organisatie? Dan is onze leiderschapstweedaagse in oktober iets voor u. Kijk hier voor meer info of kom naar de gratis themabijeenkomst Samen Sturen van the New Builders in Apeldoorn op 9 juli vanaf 15.30u. Meer info en aanmelden voor deze bijeenkomst: http://www.thenewbuilders.nl/agenda/themameeting-the-new-builders-samen-sturen/   

 

Ondersteunen van de natuurlijke beweging

Een belangrijke winst van ons model, die we ook steeds terugzien en horen in de praktijk, is dat we de natuurlijke ontwikkeling van mensen naar meer gedeelde verantwoordelijkheid ondersteunen. We hoeven niet voor te schrijven wat de volgende stappen zijn, we weten dat wanneer de stappen in een bepaalde fase zijn afgerond, mensen vanzelf behoefte krijgen aan de volgende fase. Waarbij we ook volledig erkennen en ruimte geven, dat elke organisatie en afdeling verschilt in het tempo waarmee men die ontwikkeling aan kan.

De ontwikkeling naar Samensturing gaat volgens ons van eigenaarschap naar gedeelde verantwoordelijkheid naar balans tussen zelf en samen en uiteindelijk samensturing optima forma, waarbij het cruciaal is dat in alle fasen de kernprincipes met en door alle organisatielagen worden uitgedragen. Lees hier meer over deze fasen. 

In de fase eigenaarschap (1) werken we aan verbondenheid tussen de individuele drijfveren en kwaliteiten en de organisatiemissie- en doelstellingen. Wanneer elk team en elke medewerker zicht heeft gekregen op het bestaansrecht van de organisatie en zijn/haar bijdrage daaraan, zien we vanzelf ook de behoefte ontstaan aan meer regie over het eigen werk.

In de fase gedeelde verantwoordelijkheid (2) gaan we operationeel aan de slag met een nieuw beslismodel, herverdelen van rollen en taken, het creëren van een bemoedigingscultuur waar iedereen elkaar aanmoedigt om optimaal bij te dragen aan het gezamenlijk doel, en het omgaan met diversiteit, meningsverschillen en conflicten. Als dat lukt, komt er vanzelf een moment dat het onnatuurlijk voelt dat er nog een manager is die je stuurt of beoordeelt. Dat kan dan ook in fase 3 niet meer.

In de fase balans tussen zelf en samen (3) gaan teams zelf aan de slag met hun ondersteuningsvragen: wat kunnen ze zelf en wat hebben ze nodig aan ondersteuning, sturing en leiderschap vanuit de organisatie? We hebben 3 typen leiderschap gedetecteerd waaraan mensen behoefte blijven houden, de mate waarin verschilt per organisatie. In deze fase ook leren teams omgaan met informele groepsdynamiek die ontstaat bij het wegvallen van hiërarchie en het zelf managen van belastingsverschillen. Ook is er in deze fase behoefte aan een nieuwe beoordelings/evaluatiesysteem, aangezien een top-down beoordelingssysteem nu niet meer passend is.

En tot slot wordt dan in fase 4 Samensturing optima forma de behoefte om organisatiebreed te delen, team- en afdelingsoverstijgend steeds evidenter, want als elk team steeds zelf alles opnieuw moet uitvinden, ontstaat niet alleen overbelasting, maar ook een eilandjescultuur waarbij teams afdrijven van de collectieve missie van de organisatie. Deze fase is doorlopend, want het blijft nodig om met elkaar de cirkel van synergie draaiende te houden. En ook moet bij nieuwe ontwikkelingen vaak de cyclus opnieuw doorlopen worden van eigenaarschap naar gedeelde verantwoordelijkheid naar balans. Omdat dit de natuurlijk weg is waarop mensen in staat gesteld worden om zelf en met elkaar verantwoordelijkheid te nemen voor hun werk.

Het gedrag oproepen dat in het kader van de verandering nodig is

Een belangrijke manier waarop we deze ontwikkeling ondersteunen vanuit Saminc, is door in onze sessies het gedrag op te roepen dat in het kader van de verandering nodig is. Wij geloven dat mensen het moeten leren, zowel managers als medewerkers, om stap voor stap verantwoordelijkheid te gaan delen. Maar belangrijker nog, dat ze moeten leren om op een andere manier naar hun medemensen en collega’s te kijken. Wij faciliteren een beweging van hiërarchische relaties, waarin management en medewerkers vaak niet van mens tot mens met elkaar verbonden zijn, naar relaties waarin gelijkwaardigheid & wederkerigheid centraal staan, en waarin ieders rol en taak -hoewel verschillend- even belangrijk is. En mensen dus evenwaardig, zoals we van collega Dirk Boersma hebben geleerd.

Dit betekent ook dat we veel dingen doen die in dialoogland of zelfsturingsland niet onomstreden zijn. We sturen namelijk behoorlijk, we verzamelen veel informatie en geven mede sturing aan de dialogen. We ontwerpen werkvormen die mensen helpen ervaren wat de volgende stap is (in plaats van dat te vertellen..). We nodigen mensen actief uit om op een manier te communiceren met elkaar die ze niet gewend zijn. We vragen managers om transparant te zijn over de kaders en beweegredenen. Dit klinkt voor veel mensen tegenstrijdig maar toch is dat precies waarom het werkt. Omdat dan de beslisruimte ook echte beslisruimte is en het samen volledig waargemaakt kan worden.

De grotere beweging

“Waarom wil je dat eigenlijk, zo’n community bouwen met Saminc?”vragen mensen mij regelmatig. Dat is best een goede vraag. Ik was al behoorlijk succesvol met het uitvoeren van verandertrajecten zoals hierboven beschreven, dat had ik nog jaren kunnen volhouden. En deze ambitie levert me uiteraard een hoop extra verantwoordelijkheid en kopzorgen op.
Waarom dan toch? Omdat ik geloof dat deze natuurlijke ontwikkeling zich niet alleen in organisaties afspeelt, maar ook in onze samenleving. En omdat ik heel graag met mijn partners alle bewegingen naar Samensturing waar het maar kan wil faciliteren en ondersteunen. Omdat ook ik geloof in een (meer) horizontaal georganiseerde samenleving. Maar omdat ik in dat proces niet belangrijke waarden als solidariteit en eenheid wil kwijtraken, zodat we met z’n allen ten prooi vallen aan individualisme en polarisatie. Daarom dus.

Photo by Ehmir Bautista on Unsplash


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Top Blogger Influencer
Rianca Evers-den Ouden is organisatieadviseur en ontwikkelaar van het concept Samensturing als Organisatieprincipe. Zij zet zich in voor het creëren van gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen organisatielagen (management en medewerkers) met als resultaat bevlogen medewerkers, effectieve teams, waardevolle en inspirerende leiders en succesvolle organisaties. Vanuit een inspirerende visie en altijd verbonden met de mensen om wie het gaat, brengt zij deze duurzame en universele veranderprincipes met passie in de praktijk waar ze ook komt. Als directeur van Kenniscentrum Saminc B.V. is het haar missie zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de principes van Samensturing in de praktijk te brengen en daarmee de beweging naar gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen uitvoerders en beslissers steeds groter te maken.

Kennismaken met het gedachtegoed van Samensturing en onze community? Kom dan op 20 september naar ons tweede symposium. Meer infor: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Geïnteresseerd in Leiderschap bij Samensturing, op weg naar een wendbare en menswaardige organisatie? Dan is onze leiderschapstweedaagse in oktober iets voor u. Kijk hier voor meer info of kom naar de gratis themabijeenkomst Samen Sturen van the New Builders in Apeldoorn op 9 juli vanaf 15.30u. Meer info en aanmelden voor deze bijeenkomst: http://www.thenewbuilders.nl/agenda/themameeting-the-new-builders-samen-sturen/   

 


Discuss this article

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing