Van zorgen voor naar zorgen dat: hoe houden we de moderne wethouder overeind?

Samensturing in het publieke domein

Interview met Tijn Dries, specialist Besturen in het Openbaar

Samensturing, zoals we dat kennen uit het gelijknamige boek van Rianca Evers, is een mentaliteit, geen model. Het is waar dat samenstuurders werken met kernprincipes en vier fasen. Binnen Saminc gebruiken we dat om structuur aan te brengen in het dagelijks handelen en niet om de werkelijkheid in een model te proppen. Het gaat immers om mensen en betekenis van het handelen en niet om gelijk krijgen, zegt Tijn Dries, specialist Besturen in het Openbaar bij Saminc. Deze week deel 1 van het interview met Tijn.

Allereerst, Tijn, waarom Besturen in het Openbaar, en niet Openbaar Bestuur, zoals het hoort?

Dat is omdat het Openbaar Bestuur over het algemeen in de praktijk helemaal niet zo openbaar is. Zoals het altijd is geweest, is het eigenlijk vooral of alléén openbaar is als je het als inwoner aandurft om op je vrije avond naar een raadsvergadering te gaan. Buiten die raadsvergadering om is het eigenlijk voor veel te veel mensen een ondoorzichtige toestand van uit de lucht vallende voorstellen, dicht gesausde argumenten, politieke stellingnames en allerlei regels en bevoegdheden waar niemand iets van wist en die achteraf plotseling erg belangrijk blijken te zijn. Als inwoner val je daar aus blaue hinein middenin. Je staat gelijk op achterstand…

Ja, dus?

Als bestuurder heb je een bepaalde stijl, of ambitie in de manier waarop je wilt besturen. Als Samensturing de mindset is die je als bestuurder als een handschoen past, dan wil je besturen in het openbaar. Dat is een subtiel verschil, maar o zo belangrijk. Dan heb je vanuit je tenen de behoefte om mensen niet te confronteren met één of ander doorwrocht voorstel -hoe slim en goed ook- maar juist vanaf het eerste moment mee te nemen in je werk als bestuurder, als uitvoerder van de publieke taak. Je hebt vanaf het eerste moment de behoefte om ook van anderen te horen hoe zíj er vanuit hun positie tegenaan kijken. Niet omdat je dat gesprek dan van je participatielijstje kan afvinken, maar omdat je een goede kans hebt dat er iets tussen zit dat je zelf nog niet bedacht hebt. Of waardoor je eens goed wakker geschud wordt. Of het nou ambtelijk is of juist met inwoners of in dialoog met de raad.

Besturen in het openbaar is het delen van verantwoordelijkheden met de mensen die het aangaat. Samen de dilemma’s verkennen, samen de voorstellen maken en samen het besluit voorbereiden. Formuleer samen het collectief doel, maak samen de kaders en leg in het openbaar verantwoording af over macht. Maar wat je ook doet: zorg dat voorstellen en plannen nooit zomaar uit de lucht komen vallen.

Wat heeft besturen in het openbaar met Samensturing te maken?

Samensturing is een mentaliteit van eindeloze nieuwsgierigheid, van genoeg gevoel van eigenwaarde om dat oprecht leuk te vinden en van een bereidheid, de behoefte zelfs, aan input die rijker, breder en dieper is dan je in je eentje of binnen een monocultuur krijgt. Het is een honger naar kennissen. En als je er zuiver mee omgaat, ècht samenstuurt dus, dan geef ik je de garantie dat je kop er niet af gaat als je een concreet doel van een ander niet haalt, maar dat ze zullen zeggen: “jammer dat het niet gelukt is, maar aan jou heeft het niet gelegen”. Als je trouwens echt lekker gewerkt hebt, dan zullen ze van links tot rechts zeggen: “aan ons heeft het niet gelegen”, waarbij jij dan ook van ‘ons’ bent, kennelijk. Dàt moeten we hebben, in de laatste instantie. Zo word je de bestuurder die je wilt zijn: iemand die open te werk gaat en eerlijk kan zijn over de kans van slagen en de meerwaarde van een collectief doel; iemand waarvan de mensen zeggen: die kan je om een boodschap sturen.   

Haha, dat is leuk. Dus als alle wethouders morgen gaan samensturen dan blijven ze wethouder tot aan hun pensioen?

Wat? Nee, ten eerste heb je tussendoor nog verkiezingen zo nu en dan, en de raad bepaalt wie er wethouder wordt. Ten tweede, het woord zegt het al: het gaat om SAMENsturing. Het vraagt wel een inspanning van de wethouder om de mensen om hem heen ook te leren samensturen.

Gaat je kop er af als je je doelen niet haalt? Is die kans kleiner als je samenstuurt?

Nou, kijk, dan is het dus leuk als je samenstuurt. Als je dat vanaf dag één hebt gedaan, dan heb je de dingen dus beter geregeld. Niet vanuit kramp om je positie veilig te stellen, maar omdat je er staat als een wethouder uit één stuk. Als ik mensen heel uitgebreid vertel wat Samensturing betekent, zeggen ze: ‘ik zou me nogal kwetsbaar voelen als ik me zo zou opstellen, alsof je al je wapens weggeeft.’ Nou, zeg ik dan, hoe dichter je bij jezelf blijft, hoe meer ruimte je hebt. Je verstopt je nergens meer achter, je hebt geen kaarten tegen de borst, je bent letterlijk ontwapenend. Je moet dan ook wel een verschrikkelijk zoute kokosmakroon van een wederpartij aan tafel hebben zitten die jou dan gaat proberen te pakken. Die houdt het in een verder gezonde bestuurscultuur anno nu niet lang vol. Die verliest het gewoon. Het respect, de statuur, dat jij intussen hebt, brengt je uiteindelijk veel verder. Ja, het voelt eng, eerst, maar je groeit erin. Het geeft je vleugels.

Ah. Dus “kwetsbaar” is het nieuwe “stevig”?

Ik weet niet wat je met ‘stevig’ bedoelt, maar als je me vraagt of ‘kwetsbaar’ betekent dat je geen spelletjes speelt, benaderbaar bent, open staat voor verandering en bereid bent om met ziel en zaligheid èn in het zweet des aanschijns de kar te trekken, omdat je iets op een goede manier voor elkaar wilt krijgen, dan is dat wat ik bedoel. Het vraagt om een mindset het goede te doen. Het geeft rust en vertrouwen als je trouw bent aan wat je echt belangrijk vindt en dat deelt met de mensen om je heen. 

Lees volgende week deel 2 van dit interview, waarin Tijn meer vertelt hoe je Samensturend kunt besturen in het openbaar.

Meer weten of kennismaken met Tijn? Klik op zijn profiel hieronder.


Interessant blog? Like it op Facebook, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

tijn  dries > Van zorgen voor naar zorgen dat: hoe houden we de moderne wethouder overeind? | Saminc

Functie: Specialist
Kernexpertise: Gemeenten
Volg mij:

Geschreven door
Blogger

Wil jij je bekwamen in Samensturing? Leren de principes echt goed te passen in de praktijk? Ontdekken welke transformatie in leiderschap nodig is? 

Schrijf je nu voor onze basistraining van 24-25 sept & 30 okt of de oriëntatietweedaagse voor zelfstandig adviseurs op 1 en 2 oktober. Of volg een van onze online trainingen en colleges nog deze zomer! Meer info en aanmelden: www.saminc.nl/diensten 

 

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?
Schrijf je nu in voor het gratis eBook "Samenspel in Energietransitie" van Milou van Rijn.
Ook de nieuwsbrief ontvangen? Vink hem aan!
Afmelden voor de nieuwsbrief is eenvoudig en kan altijd.