Blij aardgasvrij. Samensturing in de energietransitie

fbbe859a5b123a0956f0d8997bdebbc6-1200px_*_ > Blij aardgasvrij. Samensturing in de energietransitie | Saminc

Samensturing als organisatieprincipe is een duurzaam veranderconcept. Maar wat kan je ermee als we kijken naar wat nodig is om bewoners in beweging te krijgen?

Stel, jouw vraagstuk is het aardgasvrij maken van wijken. Uiteindelijk zijn het de bewoners, gebruikers die de impact er van ondervinden. Maar het zijn de organisaties zoals gemeente, netbeheerder, woningcorporaties, waterschap, provincie die samen hierover nadenken. Niet onbelangrijk detail hierbij is dat nog niet exact bekend is hoe het moet en dat werkzaamheden op elkaar moeten worden afgestemd. Lange termijn onderhoud moet naar voren wordt gehaald of juist worden uitgesteld. Investeringsagenda’s moten op elkaar worden afgestemd. Maar bewoners moeten ook een handelingsperspectief hebben als hun CV-ketel kapot gaat.

Kortom, ieder voor zich wil grip houden op het proces maar je bent afhankelijk van elkaar. Er moet vooruit worden gekeken naar het grote geheel maar je kunt niet alles tegelijk doen. Uiteindelijk wil je een beweging op gang brengen bij bewoners. Maar bewoners komen pas in beweging als er concreet een aanbod voor hun woning ligt en wat het betekent voor hun portemonnaie. Door het toepassen van samensturing als organisatieprincipe ga je anders naar deze processen kijken en kom je samen tot nieuwe inzichten.

Gedeelde verantwoordelijkheid door kwetsbaarheid

Graag vertel ik je hierover naar aanleiding van mijn eigen ervaring bij het begeleiden van de werkvorm Serious Ego Play. Dit is een variant van Lego Serious Play. Het gaat erom dat je door het bouwen met lego op een andere manier denkt. Verder gaat het niet om het bouwen van het mooiste bouwwerk maar om de cyclus bouwen, delen en reflecteren en dat meerdere keren achter elkaar.

Deze werkvorm mocht ik begeleiden op het symposium Samensturing “Kwetsbare leiders, krachtige communities”. Na 3 goede sprekers en een korte pauze was het tijd voor een actief deel. Gasten van het symposium en sprekers gingen samen aan de slag met het vraagstuk “hoe bouw je een community”. Superspannend. Ten eerste had ik nog nooit een dergelijke werkvorm zelf gegeven. Ten tweede is de vraag hoe bouw je een community redelijk abstract en ten derde hoe ga je organiseren dat de deelnemers echt meedoen. Want pas als ze meedoen creëer je samen waarde en benut je alle reeds aanwezige kennis. Dan klopt het dat je samen verder komt.

Een duidelijk kader

Oké. Door voor mezelf toe te geven dat het superspannend was, wist ik ook wat ik kon doen. Namelijk een goede voorbereiding.

  • Wat is het doel
  • Wie zijn de deelnemers
  • Wat willen we samen bereiken
  • Wat is mijn rol
  • Hoeveel tijd is beschikbaar

Het doel bouwen van een community. Een begrip waar iedereen, net als bij energietransitie, zijn/haar eigen invulling heeft. Dus of het daarmee voor de deelnemers vanaf de start helder genoeg was? Een eerste check bij de deelnemers moet dus een plek krijgen in de inleiding. Net als een stukje verwachtingsmanagement. Hoewel de deelnemers samen verantwoordelijk zijn voor een gezamenlijk bouwwerk en antwoorden is een stukje timemanagement ook handig. Net als tussentijds samenvatten en een prikkelende vraag om te zorgen dat het proces niet stopt. Klinkt allemaal logisch en bekend maar toch vond ik het spannend. Wat nu?

Loslaten is elkaar vasthouden

In lijn met de titel van het symposium besloot ik om te vertrouwen op de inzet van de deelnemers en mij kwetsbaar op te stellen. Het ultieme loslaten. Een duik in het diepe. Maar het resultaat was verbluffend. Belangrijke waarden zoals transparantie, groei, ontwikkeling, verbinding, kennisdeling werden snel concreet. Er was een diepgaand gesprek of samen bouwen een stuk inleveren is om het gezamenlijke doel te bereiken of dat door samen te bouwen juist meerwaarde voor allen wordt gerealiseerd. En er werd gesproken over de rol van de leider wat al snel ging naar de behoefte aan dienend leiderschap. Uiteraard hadden we daarmee niet gelijk alles tot achter de komma uitgewerkt. Maar er was voldoende input om een volgende stap en daarmee beweging te realiseren.

Van proberen kun je leren

Maar wat maakt nu dat we in korte tijd in slaagden met elkaar antwoorden te vinden waar iedereen zich in herkenden. Samensturing als organisatieprincipe is gebaseerd op het organiseren van hetgeen noodzakelijk is in een veranderproces en organisaties hierin te begeleiden. Als het gaat om het samensturen tussen organisaties is dit het creëren van een veilige omgeving waar iedereen zich vrij voelt om te spreken. Daarnaast het gezamenlijk formuleren van kleine experimenten om alle aannamen in de praktijk te kunnen testen. Hoe worden ideeën door de samenleving ontvangen. Waar zitten pijnpunten waar we oplossingen voor moeten maken etc. Hierdoor ga je werken als een startup en begin je direct met waardecreatie. Je leert door te doen en verzamelt kennis uit de praktijk.

Van werkvorm naar aardgasvrije wijk

Nog even terug naar de eerste alinea. Hoe kom je met hulp van Samensturing als organisatieprincipe tot andere inzichten? Dit is met name interessant voor die gemeenten die subsidie hebben aangevraagd voor een proefproject voor het aardgasvrij maken van de wijk en die niet hebben gekregen. Of voor partijen die in een aantal sessies meegepraat hebben in hun gemeente om te komen tot een warmtestrategie maar eigenlijk nog niet weten hoe ze echt verbinding gaan maken met bewoners. Kijk met elkaar terug op het proces en vraag je het volgende af:

  • Hadden wij het lef om te vertrouwen op elkaar en kunnen we daarmee samen ruimte in het systeem realiseren?
  • Hadden we een concreet doel? Kunnen we dat vertalen naar de eerstvolgende stap die nodig is?
  • Was iedereen die nodig was bij het proces ook voldoende en tijdig betrokken en hebben we daarmee voldoende mogelijkheden om te handelen vanuit verbinding?

Is het antwoord op een van de vragen nee? Durf jij gecontroleerd in het diepe springen en als startup te werken? Heb je behoefte om op basis van pijnpunten in de praktijk concrete oplossingen voor bewoners te ontwikkelen, als eerste concrete stap. Maak dan kennis met Samensturing. Ik help je graag. Niet voor niets is mijn motto Samen groeien en Samen veranderen.

Foto: Milou van Rijn


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Blogger

Ik ben Milou van Rijn, eigenaar van SisuMilou. Voorheen had ik een loopbaan als projectontwikkelaar van zorgvastgoed. Hier was ik met name bezig met het creëren van teamvorming en eigenaarschap om projecten op tijd en binnen budget te realiseren. Dit deed ik door heldere kaders te stellen en duidelijk te maken wat ieder te doen had, vanuit oprechte interesse in mensen. Alleen dan kun je je aan een gezamenlijk doel verbinden.

Nu werk ik als zelfstandige aan vraagstukken op het gebied van energie en klimaat en ben ik inzetbaar in de rol van adviseur, projectleider of kwartiermaker om te bouwen aan netwerken. Waar het kan doe ik dit op basis van Samensturing als organisatieprincipe. Dit werkt het beste omdat sprake is van echte gelijkwaardigheid. En juist dat is noodzakelijk als het gaat om het verwerven van betrokkenheid en eigenaarschap.

Het is mijn missie om het samenspel tussen burgers, organisaties en bedrijven zo te organiseren dat sprake is van Samensturing. Zo ontstaan duurzame coalities en kunnen we samen groeien en samen veranderen.

SisuMilou "anders kijken, anders denken, anders doen"


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing