Gedeelde Verantwoordelijkheid

De community als ultiem samensturingsinstrument

  • Geschreven door Rianca Evers
vlad-tchompalov-248830-unsplash_verkleind_*_ > Gedeelde Verantwoordelijkheid | Saminc

"Hoe ziet de ideale samensturende organisatie eruit?" 

"Waarom wil je eigenlijk een community?" 

Twee veelgestelde vragen die ik in 1 blog kan beantwoorden. In dit blog laat ik je zien hoe en waarom een samensturende organisatie functioneert als een community, en waarom een effectieve community altijd kenmerken van samensturing heeft. Tijdens ons symposium "Kwetsbare leiders, krachtige communities" op 20 september aanstaande vertel ik er meer over. 

Kenmerken van een samensturende organisatie

Welke exacte vorm een samensturende organisatie heeft en hoeveel leiders die organisatie precies nog mag hebben, is namelijk veel minder relevant dan het onderliggende kenmerk van die organisatie: ze functioneert als een community. Het kan een werknemerscoöperatie zijn, een vrijwel platte organisatie met alleen nog een CEO, of een organisatie met een team van coaches en bewakers van de collectieve missie. Maar feitelijk hangt dat af van het collectieve doel van de betreffende organisatie, van wat de mensen in die organisatie nodig hebben en bijvoorbeeld ook de mate van kadering die wettelijk of om veiligheidsredenen nodig is. Een aantal kenmerken van de samensturende organisatie zijn wel evident:

- er is duidelijkheid over en (veel) betrokkenheid bij het collectieve doel van de organisatie en de waarde daarvan voor klanten, medewerkers en samenleving

- van elke rol, elke meeting en elk proces in de organisatie is helder hoe die bijdraagt aan het gezamenlijk doel

- er is sprake van een afdelingsoverstijgende samenwerking in een flexibele organisatie waar gelijkwaardigheid, wederkerigheid en gedeelde verantwoordelijkheid voorop staan

Kenmerken die je ook terug zult zien bij mijn beschrijving van een community, zoals je die ook terug vindt in mijn boek in het hoofdstuk Samen sturen over organisatiegrenzen

Wat is een community

 Een (online) community is een (virtuele) plek waar mensen met gemeenschappelijke kenmerken op vaste basis bij elkaar komen, om elkaar direct of indirect te helpen in het verwezenlijken van doelen, verwachtingen en activiteiten door middel van het delen van informatie en ideeën, waarmee zij bijdragen aan het duurzaam ontwikkelen van een gemeenschap”. Robert Jan Droogleever Fortuyn – Frankwatching.nl

Wat is een community? We kennen het woord vooral voor allerlei vormen van online kennisdeling en samenwerking. Bovenstaand citaat was een uitkomst van een onderzoek naar succesfactoren van online communities. Een aantal woorden vallen me daarin op:

  • Gemeenschappelijke kenmerken: de mensen in de community hebben iets gemeen. Ze hebben een gezamenlijk doel, geloof, normen, waarden of identiteit. Dat correspondeert ook met de herkomst van het woord uit het Latijn: “communis” betekent gemeenschappelijk, gemeen hebben.
  • Vaste basis: de mensen komen op vaste basis bij elkaar om elkaar te helpen. Ze committeren zich aan de community en erkennen dat ze elkaar nodig hebben voor het bereiken van hun doelen. Vanuit een besef van wederzijdse afhankelijkheid dus zoals we die ook binnen Samensturing kennen.
  • Elkaar direct of indirect helpen: de bereidheid om elkaar te helpen is voorwaardelijk voor communityontwikkeling. De bereidheid om verder te kijken dan je eigen stukje, jouw eigen bijdrage aan en belang in de community. Vanuit de wetenschap dat de bijdrage van de ander net zo onmisbaar is als die van jou voor het bereiken van jullie gezamenlijk doel
  • Duurzaam ontwikkelen van een gemeenschap: wetend dat de gezamenlijke basis voorwaarde is voor het slagen van je doelen is het essentieel dat je blijft werken aan het ontwikkelen van de gemeenschap. Steeds na blijft denken over manieren waarop mensen kunnen bijdragen en wat ze daarvoor nodig hebben. Over hoe je met elkaar de gezamenlijke basis bewaakt.


Zie je de parallellen met Samensturing? Zonder gemeenschappelijke kenmerken geen eigenaarschap, zonder het expliciteren van de vaste basis geen gedeelde verantwoordelijkheid, en zonder de bereidheid elkaar direct of indirect te helpen geen balans.

En dan het doel: het ontwikkelen van de gemeenschap. Omdat je gelooft dat deze gemeenschap gezamenlijk een maatschappelijke impact kan hebben. Dat lezen we bijvoorbeeld ook terug in de volgende definitie op Encyclo:


Community: Lokale of virtuele samenwerking waarbij maatschappelijk verantwoord ondernemen centraal staat. Bedrijven, organisaties en-of groepen werken samen aan de ontwikkeling van zorg, veiligheid, onderwijs en-of milieu in de eigen leef- en werkomgeving.
Met een community van gelijkgestemden die bereid zijn zich op vaste basis te committeren en elkaar te helpen is het dus mogelijk een maatschappelijke verandering teweeg te brengen.

De community Samensturing Inc

Kijk nog even goed naar de laatste zin van de vorige alinea: "met een community van gelijkgestemden die bereid zijn zich op vaste basis te committeren en elkaar te helpen is het dus mogelijk een maatschappelijke verandering teweeg te brengen."

Als je bedenkt dat Samensturing bedoeld is om in onze organisaties en samenleving gelijkwaardigheid en wederkerigheid te brengen, vanuit eenheid, verbondenheid en verscheidenheid, de drie kernprincipes van de natuur.zoals Jan Bommerez ze al benoemde in zijn boek "Door de bomen het bos zien".. Als je ziet wat de impact is van de echtheid en kwetsbaarheid die we terugbrengen in organisaties en de duurzame verbondenheid die we hebben met onze opdrachtgevers. Dan kun je je voorstellen dat een community echt, veel meer dan bijvoorbeeld een adviesbureau, het instrument is om te komen tot de verandering.

Zo kunnen we ons opnieuw verbinden aan elkaar en aan een hoger doel, waar oude systemen hun houdbaarheid verliezen. Zo bieden we een veilige plek en laten we zien hoe het kan, vanuit het ideaal dat we een mooiere samenleving krijgen als we dit met zijn allen zouden nastreven. 

En daarnaast: Saminc is een samensturende organisatie. De ideale proeftuin, waar we op een hoger abstractieniveau steeds weer samen leren en ontdekken wat werkt bij het realiseren van meer Samensturing. Een organisatie van specialisten, partners en leden die geloven in ons gezamenlijk doel. Die daarin willen investeren en bijdragen vanuit hun eigen kernexpertise. Die elkaar helpen om op hun eigen plek meer Samensturing te realiseren. En nee, niemand is bij ons in dienst, het is slechts het duurzame commitment aan het gezamenlijk doel dat ons bindt. Maar laat dat nu net de manier zijn om samen maatschappelijke impact te creëren ..

Benieuwd hoe jij kunt bijdragen? Kom naar ons symposium op 20 september of word lid! Klik hier voor meer info. 

Het boek "Samensturing als Organisatieprincipe, een duurzaam alternatief voor zelfsturing" komt in november uit bij Vakmedianet. 

 

 

Samensturing, de taal van succesvol veranderen

  • Geschreven door Robert Borkes
vlad-tchompalov-248830-unsplash_verkleind_*_

Veranderen kost energie

Veranderen kost energie, en dat is logisch want we zetten immers een proces in beweging om van situatie A naar situatie B te komen. Waarbij de gewenste situatie B het doel is omdat deze naar aller waarschijnlijkheid een organisatieverbetering is en meer waarde toegevoegd voor de klant. Belangrijk is daarbij dat we effectief omgaan met onze energie om het doel “situatie B” te bereiken, want als onze energie voortijdig op is bereiken we ons doel te laat of helemaal niet, waardoor de beoogde toegevoegde waarde afneemt.

Ieders energie activeren


Binnen een organisatie is dat nog belangrijker want verandering is de enige constante die we in onze organisaties kennen. Daarbij is een organisatie een collectief van medewerkers die het organisatiedoel vormgeeft en het collectief dus ook actief aan de verandering moet bijdragen en deze ondersteunen. Dit is precies het punt waar de toegevoegde waarde van samensturing zich bevindt. Want we dienen de energie van ieder individu te activeren zodat de gezamenlijke energie effectief benut kan worden om het collectieve doel van de organisatie vorm te geven en de beoogde toegevoegde waarde wordt behaald. Doen we dat niet dan haken collega’s (ziek) af, werken het veranderproces tegen en lopen onze doelstellingen gevaar.

Waar verandering bij medewerkers onzekerheid met zich meebrengt, zorgt samensturing voor vertrouwen en werken we als collectief samen aan hetzelfde doel. Sleutelfactor bij samensturing is dat iedereen dezelfde taal spreekt.

Waarom? Dat ga ik hieronder voor u toelichten.

Iedere organisatie kent een visie. Dit is een externe blik in de toekomst en geeft aan welke rol de organisatie daarin vervult. De missie is interne blik richting organisatie en geeft aan waar deze b.v. in de vorm van normen en waarden voor staat. Deze componenten vormen het zingevingniveau van de organisatie en willen we zo goed mogelijk met elkaar verbinden, zodat interne organisatie verbonden wordt met het externe doel, en de te volgen strategie effectief kan worden vormgegeven. Dit zorgt ervoor dat we het collectief eens zijn over de richting die we als organisatie opgaan en voorkomt dat we A zeggen en toch B doen.

zingevingniveau org Robert Borkes > Gedeelde Verantwoordelijkheid | Saminc

 

De functie van taal

Maar taal vervult nog een veel belangrijkere functie. Taal zorgt er namelijk voor dat we elkaar begrijpen. Want als we elkaar begrijpen, is het vertrouwen in elkaar doorgaans groter dan wanneer onbegrip heerst. Deze taal komt terug in de dingen die we zeggen en schrijven, maar komt ook terug in de gedachten van de ontvangende partij. Deze probeert immers de boodschap die we zenden te interpreteren en te begrijpen. Willen we succesvol samensturen en de energie laten stromen, dan dienen we het zingevingniveau van de organisatie te vertalen naar de operatie. En wel middels een taal die we allemaal begrijpen en ondersteunen.


zingevingniveau vertalen naar operatie Robert Borkes > Gedeelde Verantwoordelijkheid | Saminc

 

 

 

 

 

Gedeelde taal zorgt voor cultuurverandering 

Praktisch betekent dit dat in strategische plannen dezelfde taal, woorden en begrippen dienen terug te komen als in de operationele plannen en documenten zoals; afdelingsplannen, procesbeschrijvingen, etc. zodat iedereen integraal dezelfde taal gaat spreken om daarmee hun houding en gedrag aan te passen aan het gewenste resultaat. Dit is wat binnen de organisatiekunde als “cultuur” wordt aangeduid. Het zijn namelijk houding en gedrag die vormgeven aan een cultuur die leidt tot de gewenste handelswijze van een persoon of collectief en daarmee een bijdrage levert tot de prestatie. Daarom is samensturing uitermate geschikt om de toegevoegde waarde van uw organisatie te vergroten en de waardering van uw klant te optimaliseren.

Samensturing is als de puberteit

  • Geschreven door Rianca Evers
vlad-tchompalov-248830-unsplash_verkleind_*_

In mijn boek, dat dit najaar uitkomt, maak ik veelvuldig gebruik van parallellen met de puberteit. Met dank ook aan mijn eigen pubers :-) Hier een voorproefje.

Lees meer

De kracht van Samensturing

  • Geschreven door Roel Wieringa

Een praktijkverhaal uit de Horeca

Het concept

De kracht van Samensturing heb ik op meerdere plekken in verschillende rollen mogen ervaren. Een mooie leerervaring als restaurantmanager had ik in “the Amsterdam brasserie and brewpub”, hartje Toronto. Een naam- en landgenoot had het geniale idee een oude fabriek om te bouwen tot restaurant en bar met eigen bierbrouwerij in de kelder. Hij vroeg mij of ik een concept kon ontwikkelen en een “dreamteam” wilde bouwen voor de bar en het restaurant. Mensen stonden in de rij voor de bar om een biertje te drinken en om in het restaurant een hapje te gaan eten. We werkten in de bediening samen met gesjeesde acteurs en hoog opgeleide mensen, die niet direct een baan in hun eigen sector konden vinden. Verder werkten in het restaurant busboys (afruimjongens) en students (leerlingen). Aan mij de taak om van het zooitje ongeregeld een “dreamteam” te maken.

Lees meer

Samen sturen op kwaliteit…en de kwaliteitsmanager dan?

  • Geschreven door Rianca Evers
vlad-tchompalov-248830-unsplash_verkleind_*_

Het beloofde een interessante discussie te worden,15 mei jl. op het jaarcongres kwaliteit (www.jaarcongreskwaliteit.nl). Hoe zit het eigenlijk met de toekomst van de kwaliteitsmanager als kwaliteit een gedeelde verantwoordelijkheid wordt (als het dat al niet had moeten zijn..)? Moeten we de kwaliteitsmanager dan maar afschaffen? Hoe kun je nu als kwaliteitsmanager al een slag maken naar meer gedeelde verantwoordelijkheid? Daarover meer in dit blog.

Lees meer

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing