Samensturing, bindmiddel in de energietransitie

comelectrical-planning-3536767_1200_*_ > Samensturing, bindmiddel in de energietransitie | Saminc

Energietransitie doen we samen

Op 10 juli werd het voorstel voor hoofdlijnen voor het klimaatakkoord bekend. Het resultaat van 4 maanden polderen. Maar nu begint het echte werk. Landelijk, regionaal en lokaal. Hoe breng je denken en doen bij elkaar en hoe zorg je voor betrokkenheid, eigenaarschap en vertrouwen? Participatie is van groot belang voor het slagen van de energietransitie. Meedenken is voor veel mensen een voorwaarde om zich betrokken te voelen. Maar let op: dit vraagt om echte verbinding. Als je dit als overheid niet kan waarmaken (schijnparticipatie) is dit voor burgers aanleiding tot frustratie die kan uitgroeien tot wantrouwen.

Samensturing zorgt voor een duidelijk kader

Wil je meer te weten komen over Samensturing en/of nader kennismaken met de mensen van de Samensturing Inc? Kom dan naar ons symposium op 20 september aanstaande: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Of doe mee en word lid! Lees hier meer over wat dat inhoudt: https://www.saminc.nl/diensten/product/lid-worden-van-onze-community

Gemeenten en provincies hebben een aantal opgaven op het gebied van de energietransitie. Ik noem 2 opgaven die uitstekend geschikt zijn om op basis van samensturing gezamenlijk uit te werken:

  • Juni 2019 moet de regionale energiestrategie gereed zijn.
    • Aanwezige (rest)warmtebronnen in gebieden in beeld brengen
    • Behoefte aan energie-infrastructuur in beeld brengen
    • Vraag- en aanbod met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen
    • En dit alles in overleg met de buurgemeenten waarbij rekening moet worden gehouden met de draagkracht van het gebied
  • 2021 moeten alle gemeenten warmteplannen hebben.
    • per wijk aan moet worden aangegeven hoe in 2050 de gebouwde omgeving aardgasvrij kan zijn
    • Hoe is de planning
    • En dit alles in overleg met netbeheerder, woningcorporaties en overige vastgoedeigenaaren

Maar een ding is zeker bij deze opgaven: je moet dit samen met bewoners doen! Hoe krijg je hierbij de bewoners in beweging? Hoe ga je als gemeente om met initiatieven van ontwikkelaars of bewonersinitiatieven op het gebied van zon en wind. Wanneer je hiermee aan de slag gaat, doe je dit niet alleen. Je hebt te maken met (wisselende) coalities. Ieder met een eigen achterban. Maar hoe kom je dan samen tot concrete resultaten? Hoe kom je van praten naar doen! Dat kan met Samensturing als organisatieprincipe. Behalve het vaststellen van de gezamenlijke ambities wordt bij Samensturing ook helder gemaakt wat het kader is waarbinnen gezamenlijk wordt besloten en waarom dit het kader is. Hiermee maak je de spelregels expliciet en maak je interactie mogelijk. Samenwerking op basis van samensturing is dan ook echt samen werken aan concrete uitvoeringsplannen waarbij iedereen weet wat hem/haar te doen staat!

Samensturing, geen hiërarchie wel leiderschap

Maar hoe zit het dan met samenwerking en leiderschap? Want als je als organisaties met elkaar samen werkt, en dan ook nog in wisselende samenstelling, is er geen duidelijke eindbaas die kan worden aangesproken op het eindresultaat. Er is geen hiërarchie. Zonder elkaar zijn we niets en komt het eindresultaat niet tot stand. Het herkennen en erkennen dat geen sprake is van hiërarchie is essentieel voor samensturing. Want hoe kun je op basis van gelijkwaardigheid aan tafel zitten en mensen vragen om mee te denken, als er tegelijk iemand is die op basis van macht bepaald of inbreng wel of niet serieus worden onderzocht. Dit betekent niet dat er geen behoefte is aan een leider. In tegendeel. Maar er is behoefte aan een leider die scherp is op het kader. Zijn we nog met zijn allen met het afgesproken doel bezig? Doen we dit op de juiste wijze?. Nemen we samen verantwoordelijkheid om naar oplossingen te zoeken als het tegenvalt? Kunnen we samen op basis van alle ideeën, kennis en ervaring van partijen een nieuw gezamenlijk perspectief creëren? Leiderschap is daarmee dienend leiderschap. Je wordt als het ware door de community gevraagd om die rol op je te nemen. Het wordt jou gegund. Anderzijds is het geen gezichtsverlies als jij een stap opzij zet omdat een ander op dat moment die rol beter kan invullen.

Samensturing is samen doen

Uiteraard zitten we met zijn allen in een spannende tijd. We weten dat het anders moet, er zijn deeloplossingen, maar we weten ook dat er in de nabije toekomst nog veel oplossingen mogelijk zijn die we nu nog niet kennen of niet betaalbaar zijn. Ambtenaren en netbeheerders zijn misschien huiverig om met bewoners samen te werken. Omdat ze bang zijn dat er geen beweging komt, of dat de beweging niet op tijd komt, of dat de beweging niet te beheersen is etc. Onzekerheid is vaak een factor voor wantrouwen. Niet voor niets is er het spreekwoord “ onbekend maakt onbemind”. Maar feitelijk is, naast het feit dat we het samen moeten doen, de onzekerheid de enige zekerheid die er is! Door dit te erkennen kunnen leiders zich kwetsbaar opstellen. Kwetsbaar omdat ze de hulp in durven roepen van de gemeenschap om samen naar oplossingen te zoeken. Kwetsbaar door te zoeken naar experimenteerruimte en hier samen van te leren. Kwetsbare leiders, sterke communities. Als je het zo bekijkt vraagt de energietransitie met name om nieuwe vormen van aansturing. En…op zich is dit niet nieuw. Kijk maar naar hoe startups hun producten ontwikkelen. In plaats van hele dikke plannen is sprake van een A-viertje met aannames. Deze worden in de praktijk getest en vervolgens wordt hiervan geleerd en de producten aangepast.

Nieuwsgierig? Kom naar het symposium van Saminc. Ik ben er ook en ga graag met je in gesprek!


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Blogger

Ik ben Milou van Rijn, eigenaar van SisuMilou. Voorheen had ik een loopbaan als projectontwikkelaar van zorgvastgoed. Hier was ik met name bezig met het creëren van teamvorming en eigenaarschap om projecten op tijd en binnen budget te realiseren. Dit deed ik door heldere kaders te stellen en duidelijk te maken wat ieder te doen had, vanuit oprechte interesse in mensen. Alleen dan kun je je aan een gezamenlijk doel verbinden.

Nu werk ik als zelfstandige aan vraagstukken op het gebied van energie en klimaat en ben ik inzetbaar in de rol van adviseur, projectleider of kwartiermaker om te bouwen aan netwerken. Waar het kan doe ik dit op basis van Samensturing als organisatieprincipe. Dit werkt het beste omdat sprake is van echte gelijkwaardigheid. En juist dat is noodzakelijk als het gaat om het verwerven van betrokkenheid en eigenaarschap.

Het is mijn missie om het samenspel tussen burgers, organisaties en bedrijven zo te organiseren dat sprake is van Samensturing. Zo ontstaan duurzame coalities en kunnen we samen groeien en samen veranderen.

SisuMilou "anders kijken, anders denken, anders doen"

Wil je meer te weten komen over Samensturing en/of nader kennismaken met de mensen van de Samensturing Inc? Kom dan naar ons symposium op 20 september aanstaande: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Of doe mee en word lid! Lees hier meer over wat dat inhoudt: https://www.saminc.nl/diensten/product/lid-worden-van-onze-community


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing