Van samenwerking Samensturing maken, dat levert voor alle partijen meer op!

ab9c15946dd8e99302a1c88a4ab1451a-784px_*_ > Van samenwerking Samensturing maken, dat levert voor alle partijen meer op!  | Saminc

Wat vinden we het vaak lastig om echt samen te werken over organisatiegrenzen heen. De meeste van dit soort samenwerkingsprocessen leiden tot versmelting of fusie, waarbij al dan niet een van de partners wordt verzwolgen door de ander. Of er ontstaat een continue staat van net niet voldoende vertrouwen om er echt samen voor te gaan. Ja, we gaan ervoor, maar we blijven wel op de eigen portemonnee passen. Ja, we hebben die ander nodig, maar we moeten ook zonder verder kunnen als dat zo uitkomt. Altijd houden we een achterdeurtje open, waar of niet?

In dit blog vertel ik je hoe Samensturing je kan helpen om te komen tot echt partnerschap, waardoor je samenwerking effectief en waardevol wordt voor èlke partner.

Waarom is het zo lastig?

Waarom vinden we het eigenlijk zo lastig, partnerschap vanuit gedeelde verantwoordelijkheid? Hier een paar bevindingen vanuit mijn eigen praktijk.

We willen niet afhankelijk zijn

Samenwerken betekent een stukje van je autonomie opgeven voor een hoger doel. De erkenning dat je de ander nodig hebt om je doel te bereiken. Dat vinden we lastig, ons ego zegt ons dat we het zelf toch ook best kunnen. En wat nu als die ander het toch niet kan, of misbruik maakt van de vertrouwelijke informatie die we geven?

We denken dat we overal goed in zijn en/of maken geen keuzes


In het verlengde van bovenstaande denken we vaak dat we het zelf allemaal heel goed kunnen. We doen van alles een beetje en hebben niet door dat we daarmee veel minder effectief zijn dan we zouden kunnen zijn. Veel zzp-ers kampen ook met dit probleem, al dan niet geldgedreven. Natuurlijk kun je een heleboel dingen, maar het gaat pas echt stromen als je een aantal mensen bij elkaar zet die er echt heel goed in zijn. Anders creëer je middelmatigheid en ga je nooit het verschil maken. Hetzelfde geldt als je geen keuzes maakt of focus aanbrengt in je bedrijfsvoering. Je kunt in veel dingen redelijk goed zijn, maar slechts in een aantal dingen briljant.

De winst is niet gelijk meetbaar

Als je gaat samenwerken of samen iets nieuws start, geef je een stukje zekerheid op. Je weet niet altijd meteen wat de uitkomst gaat zijn, want je hebt niet alle factoren in de hand. En ja, het kan ook misgaan. Voor veel partijen is dat ook een obstakel om echt voor samensturing te gaan. Deze insteek is ingegeven door angst en wantrouwen, en soms ook door het feit dat mensen simpelweg de innovatiemogelijkheden nog niet zien. Nog niet kunnen zien – laat staan meten- wat de toegevoegde waarde van dit nieuwe project of traject dat we samen starten. Ik denk dat dit een van de redenen is waarom het in de startfase zo vaak over posities gaat en we soms een samenwerkingsverband te snel willen forceren of vastleggen. Omdat we niet kunnen dealen met de onzekerheid en het feit dat de exacte uitkomst nog niet vaststaat.

We wantrouwen elkaar en we wantrouwen goodwill

De factor mens blijft de belangrijkste slaagfactor in alle vormen van samenwerking. Wat we vaak niet doorhebben is dat juist onze gerichtheid op concrete uitkomsten, meetbaarheid en rendement ervoor zorgt dat we onze belangrijkste toegevoegde waarde over het hoofd zien: de mens en de waarde die hij kan toevoegen aan proces en uitkomst. En het feit dat we als we elkaar wat zouden gunnen, wat ruimte zouden geven, we allemaal meer voor elkaar krijgen.

Het middel als de oplossing zien

Dit fenomeen besprak ik al eerder in dit boek. Er zijn geweldige samenwerkingsvormen en -structuren voorhanden om samensturing te organiseren, van organisatiemodellen tot coöperaties, blockchain en zo meer. Maar welke vorm je ook kiest, de grondslag blijft altijd leidend voor het slagen van je samenwerking.

Hoe dan wel?

Er zijn 101 manieren om samenwerking te organiseren, maar met onderstaande als basis maak je het verschil tussen samenwerking (oef complex) en samensturing (gedeelde verantwoordelijkheid voor proces en uitkomst).

Fase 1 Eigenaarschap: hebben we wel hetzelfde doel? Kunnen we samen meer dan alleen?

Deze fase is cruciaal bij samensturing over organisatiegrenzen heen. Het komt heel vaak voor dat we wel denken te werken aan hetzelfde doel, maar in werkelijkheid allemaal verschillende belangen hebben. Belangen die vaak niet uitgesproken worden. Door in deze fase heel expliciet op zoek te gaan naar je gezamenlijk doel, namelijk datgene dat je samen beter kunt dan alleen en waarvoor je samen verantwoordelijkheid wilt gaan dragen, breng je ook het gesprek over de belangen en drijfveren op gang. Het is essentieel ervoor te zorgen dat elk van de betrokken partijen een belang ervaart in het samenwerkingstraject: wat kan ik toevoegen en waarom ervaar ik deze samenwerking als waardevol? Hebben we de juiste mensen, bedrijven en kwaliteiten om tafel om dit doel te bereiken? Breng dat heel expliciet in kaart en je hebt gelijk een heel andere start van je samenwerking, een van transparantie en vertrouwen.

Fase 2 Gedeelde verantwoordelijkheid: samen de taken en rollen verdelen èn verantwoordelijk zijn voor het grote geheel

Het delen van verantwoordelijkheid voor het grote geheel is hier de grote uitdaging. Wat je vaak ziet gebeuren is dat ieders rol nog wel omschreven wordt, maar de link naar het grote geheel wordt gemist. Het effect is dat ieder zich beperkt tot zijn eigen stukje en naar elkaar wijst als het mis gaat, als er iets onverwachts gebeurt (wat onherroepelijk gaat gebeuren) of iets opgepakt moet worden wat niet staat omschreven. Het is daarom mijn inziens cruciaal dat je ook procesrollen gaat toewijzen: wie zorgt er voor het grote geheel en bewaakt het gezamenlijk doel? Hoe wordt hij/zij evt. gecompenseerd voor die inzet? Uiteraard kun je ook kiezen voor een onafhankelijk procesbegeleider, maar het is vele malen sterker als je iemand uitje midden kiest die je het vertrouwen geeft om verantwoordelijkheid te dragen voor het gezamenlijk doel. Zorg wel dat dit minimaal twee partijen zijn, of dat je deze rol rouleert, zeker bij grotere projecten of langerdurende trajecten.

Fase 3 Balans tussen zelf en samen: durf jij te zeggen dat je hulp nodig hebt?

Nog een interessant en spannend fenomeen in samenwerking: we hebben de taken verdeeld dus nu weet iedereen wat hem/haar te doen staat. En dus kan ieder dat ook, toch? In mijn ogen is dit onmogelijk in een samenwerkingsproces waarin je niet alle factoren van tevoren 100% in kaart kunt brengen. Je weet niet exact wat je tegen gaat komen. En als een van de partijen dan voor grote onaangename verrassingen komt te staan, laat je hem er dan mee zitten of neem je samen verantwoordelijkheid? Durf jij te zeggen als onderaannemer of leading partner dat je het even niet weet? Juist op die momenten maak of breek je de grondslag voor jullie samenwerking, het gevoel dat je samen doet of het als het erop aankomt toch zelf moet doen.

Fase 4 Samensturing optima forma: als organisatiegrenzen vervagen

Samensturing herken je aan het feit dat mensen zich meer verbonden voelen aan het gezamenlijk doel dan sec aan het mandaat van hun organisatie, zeg ik wel eens. Als jij in staat bent in je organisatie uit te leggen waarom het in dit traject anders gaat en in het samenwerkingsverband de unieke waarde van jouw bedrijf weet neer te zetten, komt ieder tot zijn recht. Samensturing smaakt voor betrokkenen altijd naar meer, dus wil nog wel eens leiden tot spin-offs of vervolgprojecten met hetzelfde samenwerkingsverband. Dus u bent gewaarschuwd :-)

Dit blog is gebaseerd op hoofdstuk 9 van mijn boek Samensturing, Organiseren vanuit Gedeelde Verantwoordelijkheid. Meer lezen of ermee aan de slag? Kijk dan hier..


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Top Blogger Influencer
Rianca Evers-den Ouden is organisatieadviseur en ontwikkelaar van het concept Samensturing als Organisatieprincipe. Zij zet zich in voor het creëren van gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen organisatielagen (management en medewerkers) met als resultaat bevlogen medewerkers, effectieve teams, waardevolle en inspirerende leiders en succesvolle organisaties. Vanuit een inspirerende visie en altijd verbonden met de mensen om wie het gaat, brengt zij deze duurzame en universele veranderprincipes met passie in de praktijk waar ze ook komt. Als founder van Kenniscentrum Saminc B.V. is het haar missie zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de principes van Samensturing in de praktijk te brengen en daarmee de beweging naar gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen uitvoerders en beslissers steeds groter te maken.

Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing