Leiderschap in een samensturende organisatie

20-ng-55633_*_ > Leiderschap in een samensturende organisatie | Saminc

Heeft een samensturende organisatie nog managers nodig? In optimale vorm stuurt toch elke medewerker op elk niveau op zijn eigen wijze mee aan het bereiken van de organisatiedoelstellingen en het uitdragen van de kernwaarden? Dat is waar. In de optimale vorm is de rol van management en bestuur -als het goed is- er niet eentje van sturen maar van ondersteunen. Echter, de weg naar die ideale organisatie die vleugels krijgt – zeker vanuit een eerdere hiërarchische structuur- is lang en niet zonder hobbels. Sterker nog, op deze ontwikkeling loopt niet zelden de implementatie van zelfsturing in organisaties mis. Hoe dan wel?

Wil je meer te weten komen over Samensturing en/of nader kennismaken met de mensen van de Samensturing Inc? Kom dan naar ons symposium op 20 september aanstaande: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Of doe mee en word lid! Lees hier meer over wat dat inhoudt: https://www.saminc.nl/diensten/product/lid-worden-van-onze-community

Laten we teruggaan naar de essentials van Samensturing. Die bieden houvast voor de leiderschapsontwikkeling in een samensturende organisatie.

1. Samen

De eerste gedachte die managers in een samensturende organisatie moeten loslaten, is dat zij autocratisch kunnen besluiten waar het met hun organisatie naartoe moet. Niet voor niets is er volop aanbod op het gebied van communicatie en het “verkrijgen van draagvlak” . Vaak wordt er voorbijgegaan aan een essentieel uitgangspunt, namelijk: als je wil dat er in het primair proces iets verandert, moet je daarover beslissen met de mensen die het aangaat. Zij kunnen je vertellen wat haalbaar is en hoe het beter kan, en hebben niet zelden verrassende ideeën over de verbetering van kwaliteit en effectiviteit van het werk. Nu worden besluiten vaak top-down de organisatie ingegooid, en vervolgens mogen de medewerkers nog een beetje meepraten over het “hoe”. Een schijndialoog, waar medewerkers terecht tegen in het verweer komen.

Door open het voorliggende dilemma te bespreken en samen te zoeken naar oplossingen, komen er betere besluiten. En belangrijker: je brengt een mindset in je organisatie waarbij medewerkers op alle niveaus bewust bezig zijn met manieren om hun werk leuker, effectiever en beter te maken. Een lerende organisatie!

2. Maatwerk

Maatwerk in leiding geven gaat over aansluiten bij waar de ander is. Gek genoeg wordt het besluit om te gaan werken met zelfsturende teams ook meestal top-down genomen. Een contradictio in terminis! Want hoe kun je autonomie nu afdwingen door het op te leggen?

Hoe dan wel? Vanuit Samensturing werken we met een gefaseerde aanpak, waarbij we in kaart brengen waar medewerkers en teams zich bevinden: vanuit eigen verantwoordelijkheid naar gedeelde verantwoordelijk, de balans tussen zelf doen en samen doen naar uiteindelijk Samensturing optima forma. En wat ze nodig hebben om steeds een fase verder te komen.

Voor de manager of teamcoach vraagt dat een aanpak die past bij waar het team is en aansluit bij de wensen en behoeften. Maar die ook steeds gericht is op het vergroten van de autonomie van medewerkers en teams. Dat proces geven team en teamcoach samen vorm. De teamcoach jaagt de dialoog aan over de wijze waarop het team vorm en inhoud geeft aan de visie en kernwaarden van de organisatie, en over de veiligheid en randvoorwaarden die nodig zijn om een lerend team te worden. Hij of zij onderzoekt de meningen, individuele drijfveren en kwaliteiten en brengt ze terug in het team, zodat het team kan bepalen hoe ieder het beste tot zijn recht komt en hoe het teambelang het beste gediend is.

3. Practise what you preach

Een pijnpunt voor veel managers en vooral bestuurders. Practise what you preach, in theorie zijn we daar allemaal voor, maar als we er vorm en inhoud aan moeten geven komt het ineens wel heel dichtbij. Want dan kun je als bestuurder niet meer verantwoorden dat jij een bonus ontvangt terwijl je bezuinigt op je personeel. Dan kun je je interne communicatie niet meer afdoen met een memo terwijl je van je medewerkers vraagt dat zij de dialoog met cliënten en hun netwerk aangaan. Dan moet je soms beslissingen nemen die misschien wel indruisen tegen jouw ambities en oorspronkelijke doelen. Op zijn minst moet je je eigen persoonlijke drijfveren goed onderzoeken. Matchen die bij wat je als organisatie wil uitdragen?

4. Verantwoord macht en kaders

In een samensturende organisatie is het normaal dat je verantwoordt waarom er soms even geen, of maar heel weinig beslisruimte is. Dat je uitlegt waarom je soms een knoop moet doorhakken. Dat je norm is dat besluiten zo laag mogelijk in de organisatie worden genomen samen met alle betrokkenen. En dat een autocratisch besluit, op de zeldzame momenten dat het misschien nodig is, dus altijd vraagt om een degelijke verantwoording. Waarom? Omdat je mensen een stukje autonomie afpakt. En daar kunnen hele goede redenen voor zijn, maar die willen mensen wel horen.

Anders werp je ze, in de ontwikkeling naar meer zelfsturing, weer terug naar een situatie van afhankelijkheid en onvoorspelbaarheid. Het kan namelijk zomaar zijn, ondanks wat we samen hebben bewerkstelligd, dat een bestuurder ergens daarboven zo ineens anders beslist....

Kortom, de leiders in een samensturende organisatie zijn dienend aan het organisatiebelang en het welbevinden van medewerkers en teams. Zij jagen de dialoog aan op organisatieniveau aan en helpen mensen om in verbinding te komen met de visie en kernwaarden van de organisatie. Waar ze kunnen, stellen ze die kernwaarden op met de mensen waar het om gaat. Ze staan voor een organisatie die werkt vanuit samenbewustzijn.

Ingewikkeld? Nou nee. Het vraagt wel drastische en principiële keuzes. Je komt misschien wel anders in het leven te staan als manager of bestuurder. Een organisatie inrichten vanuit Samensturing betekent misschien zelfs wel minder salaris of bonussen, maar het levert je wel iets heel anders op: je maakt het verschil! Je kunt betekenis geven! Je zet een organisatie neer die bevlogen is en op handen gedragen wordt door je medewerkers en cliënten. En echt, dat ga je ook verzilveren uiteindelijk. Alleen als dat je enige drijfveer is, zul je er nooit komen.

Photo by 贝莉儿 NG on Unsplash


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Top Blogger Influencer
Rianca Evers-den Ouden is organisatieadviseur en ontwikkelaar van het concept Samensturing als Organisatieprincipe. Zij zet zich in voor het creëren van gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen organisatielagen (management en medewerkers) met als resultaat bevlogen medewerkers, effectieve teams, waardevolle en inspirerende leiders en succesvolle organisaties. Vanuit een inspirerende visie en altijd verbonden met de mensen om wie het gaat, brengt zij deze duurzame en universele veranderprincipes met passie in de praktijk waar ze ook komt. Als founder van Kenniscentrum Saminc B.V. is het haar missie zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de principes van Samensturing in de praktijk te brengen en daarmee de beweging naar gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen uitvoerders en beslissers steeds groter te maken.

Wil je meer te weten komen over Samensturing en/of nader kennismaken met de mensen van de Samensturing Inc? Kom dan naar ons symposium op 20 september aanstaande: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Of doe mee en word lid! Lees hier meer over wat dat inhoudt: https://www.saminc.nl/diensten/product/lid-worden-van-onze-community


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing