Samensturing: van transactioneel naar transformationeel leiderschap

 > Samensturing: van transactioneel naar transformationeel leiderschap | Saminc

Leiderschap en kaders, niet het meest populaire, wel het meest essentiële onderdeel van Samensturing weet ik inmiddels uit ervaring. Ik heb me afgevraagd waarom ook veel mensen die zich wel aangetrokken voelen tot Samensturing hier moeite mee hebben. En ben tot de conclusie gekomen dat hun beeld van leiderschap vaak nog is geënt op transactioneel leiderschap in plaats van transformationeel leiderschap. En laat dit nu net de transformatie in leiderschap zijn die we doormaken met Samensturing. Belangrijk dus om dit goed te kunnen pakken, want als je bij voorbaat moeite hebt met leiderschap, bijvoorbeeld door negatieve ervaringen met hiërarchisch management, is Samensturing gedoemd te mislukken. In dat verband wil ik ook het gelijkheidsdenken en gelijkwaardigheidsdenken benoemen, een heel groot verschil! Het gelijkheidsdenken zegt: jij mag geen leider zijn, want dan ben je meer waard dan de rest. Het gelijkwaardigheidsdenken zegt: iedereen mag de plaats innemen in de organisatie die past bij zijn of haar talenten, en dat geldt dus ook voor de leiders. 

 

Transactioneel leiderschap


Veel hiërarchische systemen worden gedomineerd door transactioneel leiderschap. Het ‘voor wat, hoort wat’ principe zou je ook kunnen zeggen. Dit type leiderschap gaat ervan uit dat mensen een externe motivatie, zoals beloning nodig hebben, om te (blijven) presteren. Het bereiken van doelen en het vervullen van de taak staat centraal. En daarmee niet de intrinsieke motivatie, of individuele talenten van de medewerker. En hoewel we inmiddels wel weten dat dit niet helemaal de manier meer is waarop je in de 21e eeuw mensen motiveert, komt het nog steeds heel veel voor!


De manieren waarop gecontroleerd en gecorrigeerd wordt, zijn soms heel open met afvinklijsten en prestatiebonussen, maar soms ook veel indirecter en sluipender, met negatieve sociale respons, sociale uitsluiting en positieverlies. De intentie is hetzelfde: ik vertrouw er als leider dan niet op dat jij oprecht het goede wil voor de organisatie, en dus moet ik dat managen in jou. En als je niet doet wat ik zeg, heeft dat hoe dan ook gevolgen.


Deze leiders zijn dus ook voortdurend bang voor hun eigen positie, want wat met de medewerkers gebeurt, kan hen ook gebeuren toch? Ook zij voelen zichzelf steeds op een weegschaal staan. Leggen ze wel voldoende gewicht in de schaal of worden ze te licht bevonden? Want je doelen niet halen heeft consequenties, dat is het heersende adagium. En als leider ontlenen ze dus hun status ook aan de prestaties van hun medewerkers, wat nog eens extra de controle-impuls versterkt.

Wil jij je bekwamen in Samensturing? Leren de principes echt goed te passen in de praktijk? Ontdekken welke transformatie in leiderschap nodig is? 

Schrijf je nu voor onze basistraining van 24-25 sept & 30 okt of de oriëntatietweedaagse voor zelfstandig adviseurs op 1 en 2 oktober. Of volg een van onze online trainingen en colleges nog deze zomer! Meer info en aanmelden: www.saminc.nl/diensten 

 

Transformationeel leiderschap


Transformationele leiders vertrekken vanuit hun eigen diepste overtuigingen, niet vanuit externe motivatie of hang naar positie, status of salaris. Ten diepste zijn ze erop gericht hun handelen kloppend te maken met hun waarden en overtuigingen. Als zodanig zijn ze in een organisatie dan ook een rolmodel met hoge morele en ethische normen. De mensen die de missie willen leven, meer dan hun positie veilig stellen.


Transformationeel leiders inspireren mensen om tot grotere hoogte en inzet te komen, dan alleen verklaard zou worden vanuit hun eigen behoeften. Dat komt omdat zij een dusdanig inspirerende visie hebben, dat mensen benieuwd worden, verlangend om daarin mee te delen. En dat maakt hen bereid om meer te doen dan ze sec vanuit hun eigen belangen zouden doen.


Transformationeel leiders stimuleren mensen ook om creatief en innovatief te zijn. Ze hebben een voorliefde voor diversiteit en oog voor de unieke talenten van mensen. Ze bieden veilige kaders waarbinnen die talenten tot bloei kunnen komen. En ze zijn sensitief voor individuele wensen en behoeften van mensen. Ze bieden coaching op maat, voelen aan en vragen uit, en ze bieden ook niet meer dan wat nodig is. Ze voelen geen noodzaak om iedereen hetzelfde te bieden of effecten van hun handelen te controleren. Doordat ze dicht bij zichzelf, de missie en de ander blijven, bereiken ze een optimale balans tussen eenheid en diversiteit, het collectief belang en individuele belangen.

Hoe draagt transformationeel leiderschap bij aan Samensturing?


Transformationeel leiderschap is een basisvoorwaarde voor het duurzaam realiseren van Samensturing, zoveel mag inmiddels wel duidelijk zijn. Waarom? Ik zet het nog een keer voor je op een rijtje:
- Transformationeel leiders leren mensen bij te dragen aan iets dat groter is dan zijzelf: het collectief doel
Samensturing start vanuit het collectief doel van de organisatie, het bestaansrecht, de diepe waarden en overtuigingen die ten grondslag liggen aan het bestaan van de organisatie. Transformationeel leiders zijn vervuld van die diepe waarden en overtuigingen en weten dit zo inspirerend te verwoorden en voor te leven, dat ze mensen in de organisatie stimuleren om bij te dragen aan iets dat groter is dan zijzelf en hun eigen belang: het collectief doel
- Transformationeel leiders zorgen voor consistentie
Samensturing vraagt om een consistente doorvertaling van het collectief doel naar leidende principes, betekenisgeving en vormgeving. En dus om leiders die aanvoelen welke kaders nodig zijn om op koers te blijven en waar juist ruimte gegeven moet worden. Transformationeel leiders zien die kaders, leven die kaders, waardoor de missie herkenbaar en zichtbaar wordt door de hele organisatie.
- Transformationeel leiders geven ruimte voor experimenteren, nieuwe ideeën en vormen
Samensturing vraagt ook om optimale ruimte binnen de kaders. Om een zoektocht naar hoe iedereen vanuit zijn eigen drijfveren en talenten het beste kan bijdragen aan het collectief doel. Transformationeel leiders geven ruimte aan medewerkers en teams om zelf ideeën en projecten te bedenken, uit te werken en uit te voeren. Zolang het maar bijdraagt aan het collectief doel.
- Transformationeel leiders bieden maatwerk
Transformationeel leiderschap leent zich beter voor minder hiërarchische en bureaucratische structuren. Het consistent handelen vanuit de diepere waarden en overtuigingen biedt een nieuwe manier van verbinden die geen controlesystemen behoeft. En daardoor is er ook ruimte om mensen op maat te bieden wat ze nodig hebben om te groeien.


Andere voordelen van transformationeel leiderschap in relatie tot Samensturing:

• De impact van transformationeel leiderschap is groter en duurzamer. Voor quick wins kan transactioneel leiderschap voordelen hebben, maar dit is geen duurzaam effect
• Transformationeel leiders zijn sterk in het leiden van veranderingen en wendbare organisaties (waaronder dus samensturende organisaties)
• Transformationeel leiderschap heeft een positief effect op medewerkerstevredenheid, bevlogenheid en effectiviteit. (bron: R van Hamersveld, 2012)


Meer weten over transformationeel leiderschap in relatie tot Samensturing? Volg het online college op 14 mei!

 


Interessant blog? Like it op Facebook, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Rianca Evers > Samensturing: van transactioneel naar transformationeel leiderschap | Saminc

Functie: Founder, spreker, auteur
Kernexpertise: Transformationeel leiderschap
Volg mij:

Geschreven door
Expert Blogger Influencer
Rianca Evers-den Ouden is organisatieadviseur en ontwikkelaar van het concept Samensturing als Organisatieprincipe. Zij zet zich in voor het creëren van gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen organisatielagen (management en medewerkers) met als resultaat bevlogen medewerkers, effectieve teams, waardevolle en inspirerende leiders en succesvolle organisaties. Vanuit een inspirerende visie en altijd verbonden met de mensen om wie het gaat, brengt zij deze duurzame en universele veranderprincipes met passie in de praktijk waar ze ook komt. Als founder van Kenniscentrum Saminc B.V. is het haar missie zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de principes van Samensturing in de praktijk te brengen en daarmee de beweging naar gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen uitvoerders en beslissers steeds groter te maken.

Wil jij je bekwamen in Samensturing? Leren de principes echt goed te passen in de praktijk? Ontdekken welke transformatie in leiderschap nodig is? 

Schrijf je nu voor onze basistraining van 24-25 sept & 30 okt of de oriëntatietweedaagse voor zelfstandig adviseurs op 1 en 2 oktober. Of volg een van onze online trainingen en colleges nog deze zomer! Meer info en aanmelden: www.saminc.nl/diensten 

 


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?
Schrijf je nu in voor het gratis eBook "Samenspel in Energietransitie" van Milou van Rijn.
Ook de nieuwsbrief ontvangen? Vink hem aan!
Afmelden voor de nieuwsbrief is eenvoudig en kan altijd.