Topleider, geef je bloot!

93-gage-walker-709803_*_ > Topleider, geef je bloot! | Saminc

Ga je als topleider voor een transformatieproces van de organisatie, waarbij persoonlijke transformatie van iedereen noodzakelijk is, bijvoorbeeld in een beweging naar meer Samensturing? Heb dan ook het lef om daar stappen in te zetten -en zo een voorbeeld te zijn voor anderen. Of: als je als topleider die voorbeeldrol niet in ieders ogen vervult, je daarop te laten aanspreken.

Het voorleven van de organisatiefilosofie

Om met blijvend succes in een organisatie over te gaan op een radicaal andere vorm van organiseren is volgens Frederic Laloux het voorleven van de organisatiefilosofie door de top van de organisatie belangrijker dan de ontwikkelingsfase van de onderneming, het opleidingsniveau van werknemers en karakteristieken van de sector waarin de organisatie zich bevindt -en als enige factor van doorslaggevend belang. Bij dat voorleven gaat het om de manier van doen van de top, maar vooral de manier van zijn; het wereldbeeld en de psychologische ontwikkeling die past bij de nagestreefde besturingsfilosofie.

Wil je meer te weten komen over Samensturing en/of nader kennismaken met de mensen van de Samensturing Inc? Kom dan naar ons symposium op 20 september aanstaande: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Of doe mee en word lid! Lees hier meer over wat dat inhoudt: https://www.saminc.nl/diensten/product/lid-worden-van-onze-community

Voorbeeldgedrag bij verandering

Het vergt lef om je eigen kwetsbaarheid te tonen. Maar juist door jezelf te laten zien, maak je het makkelijker voor de teams in de je organisatie om de voor de organisatie gezochte transformatie te beleven.Je steekt veel energie in de beweging die iedereen moet maken, maar het gevoel van veiligheid dat mensen moeten ervaren om hun gedrag te onderzoeken en zich nieuw gedrag eigen te maken, is in belangrijke mate afhankelijk van het voorbeeldgedrag dat ze te zien krijgen.

Geregeld onttrekt de top zich aan de vereiste transparantie en vertoont geen of onvoldoende voorbeeldgedrag. Wat gebeurt er als je van je medewerkers vraagt om te transformeren en je vraagt van het gehele personeel zich bloot te geven op persoonlijk vlak, maar je blijft zelf buiten schot? Dit raakt aan het taboe op het ongevraagd bespreekbaar maken van het voorbeeldgedrag van het topmanagement. Zeker als dat te maken heeft met persoonlijke eigenschappen, het ‘doen’, maar vooral ook het ‘zijn’ van de topmanager en zijn of haar persoonlijke reis. De angst bestaat vaak dat een kritische vraag op een van deze vlakken je de kop kost.

Kwetsbaarheid tonen vraagt moed

Elke verandering legt kwetsbaarheid bloot, maar de Amerikaanse hoogleraar psychologie Brené Brown laat zien dat kwetsbaarheid tonen juist een daad van moed is. Zij maakte in haar boek ‘De kracht van kwetsbaarheid’ gebruik van haar eigen ervaringen. Juist door haar persoonlijke verhaal en haar openheid, moedigt zij haar publiek aan om de eigen kwetsbaarheid te tonen en daardoor persoonlijke groei te bewerkstelligen, die uitmondt in groei van de organisatie als geheel.

Houd je persoonlijke verhaal ten overstaan van de werkgemeenschap. Vertel van je eigen zoektocht naar een nieuwe vorm van leiderschap, inclusief de momenten van vallen en opstaan. Vertel over je eigen profiel van drijfveren, waarden, voorkeurs-gedragsstijlen, talenten, maar ook zwakheden en ‘schaduwkanten’.Vertel ook hoe je daaraan werkt, met coaching, intervisie of andersoortige begeleiding. Roep je collega’s op allerlei momenten feedback op te geven en ruim tijd daarvoor in, bijvoorbeeld aan het einde van iedere bijeenkomst of vergadering.

Het is een immense bemoediging voor allen in de organisatie, waardoor zij zich veiliger voelen om ook naar voren te treden met het verhaal over hún zoektocht en hún profiel. Daarmee vertoon je verbindend leiderschap. Elke Geraerts omschrijft het als de ‘mentale veerkracht’ die nodig is om te komen tot ‘wendbare’ organisaties.

Dienen en verbinden

Robert Greenleaf schreef in zijn essay "De dienaar als leider" waarin hij de filosofie van Servant-Leadership ontvouwde al dat iedere vorm van leiderschap ‘begins with the individual’.

Wat kunt je zelf doen? Beantwoord deze drie wezenlijke vragen:

  1. Wie ben ik, met al mijn drijfveren, talenten en kwetsbaarheden, inclusief mijn ‘schaduwkant’, wat is mijn gedrag én het effect in de organisatie?
  2. Hoe bepaal ik onbevooroordeeld wat écht speelt en wat écht nodig is aan verandering? Twee ‘subvragen’ hierbij zijn: Hoe draag ik eraan bij dat de onderstroom naar boven komt, zonder daarover een oordeel te hebben? En: Hoe betracht ik openheid over alle persoonlijke en zakelijke agenda’s van mijzelf rondom de verandering en stuur ik erop aan dat anderen hetzelfde doen?
  3. Hoe trek ik met betrokkenen samen op in de reis naar de bestemming, terwijl ik tegelijk recht doe aan ieders eigenheid, rol en (wettelijke) taken, als bestuur en toezichthouder, klanten, werknemers en als vertegenwoordigende organen (ondernemingsraad, cliëntenraad, vakbonden). Ik noem dat: ‘samensturing in verandering’.

Zelf heb ik in de vorm van een boom uitgebeeld wat mijn missie en drijfveren zijn, welke activiteiten en rollen mij liggen en welke niet, en welke klanten en opdrachten daarbij passen en welke niet. Die boom en Visie op mijn werkterrein heb ik op mijn website geplaatst, om het open gesprek over wie ik ben en wat ik kan betekenen voor anderen te vergemakkelijken -in het wederzijds belang van het opzetten van een goede samenwerking -of het op goede gronden daarvan afzien.

Stel jezelf bovenstaande drie vragen én deel de antwoorden met je omgeving.Laat ook de personen om je heen reflecteren op wat hun antwoord zou zijn, als zij de drie vragen voor jou zouden moeten beantwoorden. Denk dan aan collega-leden van de raad van bestuur of het topmanagement, werknemers, leden van een medezeggenschaps- of toezichthoudend orgaan, leveranciers of klanten, maar ook levenspartners, familieleden, vrienden of een professionele coach. Vraag expliciet om feedback.

Als jij het niet doet, doet een ander het

Wat doe je om de drempel te verlagen om je voorbeeldgedrag bespreekbaar te laten zijn en jezelf naast van gevraagd, ook van ongevraagd advies te voorzien?

Indien je zelf niet je eigen gedrag bespreekbaar maakt, moet je erop voorbereid zijn dat uiteindelijk iemand anders naar voren stapt om dat te doen. De ervaring leert dat dat vrijwel altijd te laat gebeurt, met alle vervelende gevolgen voor de organisatie en jouzelf.

De ‘organen’ van de organisatie zoals Raad van Bestuur, Raad van Commissarissen / Raad Toezicht, Ondernemingsraad, Cliëntenraad kunnen helpen bij het bespreekbaar maken van het onderwerp door het op gezette tijden te agenderen. Dat kan gebeuren onder de algemene noemer ‘Voorbeeldgedrag bij verandering’. Op die manier brengt je tot uitdrukking dat het niet alleen gaat om voorbeeldgedrag van de ‘top’, maar ook om dat van andere managers, en uiteindelijk om dat van iedereen.

Ieder vertoon van kwetsbaarheid blijft lef vergen. Jouw liefde voor de missie van de organisatie en de personen die eraan verbonden zijn, als klant of als werknemer, gekoppeld aan het besef dat dat nodig is om ten volle te kunnen putten uit de veranderkracht van iedereen in hun organisatie kunnen helpen om de eerste stap te zetten om die veranderkracht te ontsluiten: jouw persoonlijke voorbeeld!

Photo by Gage Walker on Unsplash


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Arthur Hol
Geschreven door Arthur Hol
Blogger

Wil je meer te weten komen over Samensturing en/of nader kennismaken met de mensen van de Samensturing Inc? Kom dan naar ons symposium op 20 september aanstaande: https://www.saminc.nl/diensten/product/save-the-date-symposium-samensturing-20-september

Of doe mee en word lid! Lees hier meer over wat dat inhoudt: https://www.saminc.nl/diensten/product/lid-worden-van-onze-community


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing