Wil je echt het verschil maken? Reken dan af met het slachtoffer en de activist in jezelf

Er zijn een hoop dingen waar je je druk over kunt maken in deze tijd. We zien brede protesten tegen racisme en voor een eerlijke behandeling van de boeren. We maken ons druk over politieke systemen, machtsmisbruik, een onrechtvaardige verdeling van middelen, armoede, het klimaat. Of in het klein winden we ons op over de baas of onze collega die zijn of haar belang doordrukt ten koste van anderen.
In mijn werk spreek ik veel mensen die visie hebben voor een betere wereld. Mensen die van betekenis willen zijn. Mensen die niet zomaar in de gangbare systemen pasten en vaak al een hele weg hebben afgelegd. Een weg die niet zonder slag of stoot ging, maar die hen bracht bij de conclusie dat ze iets nieuws te brengen hebben in deze wereld. En ik geloof daarin. Zelf heb ik ook zo’n weg afgelegd. En dus help ik ook graag anderen om tot hun werkelijke potentieel te komen.

Wil jij je bekwamen in Samensturing? Leren de principes echt goed te passen in de praktijk? Ontdekken welke transformatie in leiderschap nodig is? 

Schrijf je nu voor onze basistraining van 24-25 sept & 30 okt of de oriëntatietweedaagse voor zelfstandig adviseurs op 1 en 2 oktober. Of volg een van onze online trainingen en colleges nog deze zomer! Meer info en aanmelden: www.saminc.nl/diensten 

 


Zoals ik eerder al vertelde in mijn college transformationeel leiderschap is pijn, naast passie, mensbeeld en levensovertuiging, een wortel die bepaalt welke vrucht je voortbrengt in je leven. Wortels hebben vele malen meer impact op de betekenis die we hebben in de wereld dan onze doelen en plannen, die je zou kunnen zien als takken. Als het goed is zijn die plannen verankerd in onze waarden, de stam, dan zijn ze al een stuk duurzamer. Maar in the end zijn het de wortels die de werkelijke vrucht bepalen. En dat betekent ook dat wanneer we niet afrekenen met verkeerde wortels, we ook nooit de vrucht krijgen die we graag zouden willen.

boom jos > Wil je echt het verschil maken? Reken dan af met het slachtoffer en de activist in jezelf | Saminc
afb. Jos Evers

Een veranderaar zijn gaat niet zonder pijn

Als je bedoeld bent om iets nieuws te brengen loop je vroeg of laat tegen muren op. Soms zijn het muren van macht, soms muren van onbegrip of uitsluiting, soms zelfs worden mensen ontslagen of weggepromoveerd omdat ze te kritisch zijn. Transformationeel leiderschap groeit niet waar het moeiteloos is, ik ben nog nooit een ècht goede leider tegengekomen bij wie alles van een leien dakje ging. Maar voor hij of zij een ècht goede leider werd, leerde hij/zij wel eerst de pijn omzetten in iets constructiefs.
Want hoewel pijn goede brandstof is, moeten we een proces door voordat het ook daadwerkelijk kan leiden tot goede vrucht: van slachtoffer naar activist naar transformationeel leider. Doen we dat niet, dan raken we vroeg of laat teleurgesteld en bereiken we ons doel niet.


Van slachtoffer…

Als we tegen muren oplopen voelen we ons aanvankelijk vaak slachtoffer (en soms zijn we dat ook). Slachtoffer van een systeem dat meer geeft om macht en geld dan om mensen, geslachtofferd vanwege je anders-zijn omdat naar je luisteren te lastig of bedreigend was. Soms werden ze geïntimideerd, vernederd, buitengesloten, ontslagen. De eerste reflex is dan logischerwijs boosheid en pijn.
Maar sommige mensen blijven daarin hangen. Ze blijven zich slachtoffer voelen van het systeem in plaats van zich af te vragen wat deze gebeurtenissen hen kunnen vertellen over hun bestemming. In plaats van op zoek te gaan naar de waarde van hun anders-zijn en dat te cultiveren blijven ze krampachtig proberen om in het plaatje te passen.
En toch is dat wat je te doen hebt om verder te komen: onderzoek de betekenis van de gebeurtenissen. Wat maakt jou anders en wat betekent dat voor je te brengen hebt in de wereld?

…..naar activist

In het proces van verwerken en ontdekken waar het in de kern mis ging, zoeken we vaak naar mensen die begrijpen wat we doormaken. We zoeken naar erkenning en steun. We voelen ons sterk als we samen zijn met mensen die vinden wat wij vinden. Die hetzelfde of iets vergelijkbaars doormaakten. We ontdekken zo een gezamenlijk thema of een gezamenlijke vijand om tegen te strijden.
En dat is wat ik activisten zie doen: ze blijven strijden. Soms strijden voor een goede zaak, maar veel vaker strijden ze tegen wat ze niet meer willen. Het lijkt ook wel een beetje de cultuur in Nederland te zijn tegenwoordig. Ons land lijkt vol met slachtoffers en activisten te zitten. En voor je het weet word je gevraagd om een kant te kiezen. Maar als je goed kijkt naar de belangrijkste thema’s van de afgelopen jaren zie je dat we daarin in bijna geen enkel geval dichter tot elkaar zijn gekomen laat staan dat de oplossing dichter bij is gekomen.
Ik geloof persoonlijk niet (meer) zo in strijd. Ja, ik heb het ook gedaan hoor. Ik was ook boos over het schoolsysteem dat sommige kinderen ernstig tekort doet. Over het politieke systeem waarin het over hele andere dingen gaat dan het zou moeten gaan. Ik heb ook tegenbewegingen geleid.
Maar weet je, werkelijke verandering komt ergens anders vandaan en het is eenvoudiger dan je denkt. En moeilijker dan je denkt, dat ook.

…..naar transformationeel leider

Want om een systeem te veranderen moet je je diepgaand kunnen verplaatsen in de factoren en mensen die dit systeem in stand houden. Wat beweegt hen? Wat houdt hen bezig? Ik hoor sommige groepen alweer zo reageren: ja hoezo moet ik me verdiepen in racisten of corrupte politici? Daar hebben we precies het probleem. We hebben ergens bedacht dat het gemakkelijker is ons te verzetten tegen een groep en ons vooral niet te verdiepen in de mensen erachter. Wat maakt dan dat we denken dat die mensen ons wel gaan horen, terwijl we ze zelf niet eens echt zien? Als je verandering wil, moet je beginnen met naast de ander staan.

Is dat moeilijk? Ja, nou en of! Want vaak dragen we onze eigen pijn nog mee. Koesteren we ons gevoel van onrechtvaardigheid. En het staat ons in de weg om ons werkelijk te verdiepen in de ander. Om de ander echt te kunnen bereiken met onze boodschap. Om die weg vrij te maken is iets nodig wat misschien wel het meest moeilijk is voor veel mensen: vergeven. Vergeven van mensen die jou iets aan hebben gedaan of die anderen iets aan doen. Kunnen zien dat ook die mensen veelal handelen vanuit hun eigen pijn. Verwonde mensen verwonden mensen. Maar ze stoppen daar niet mee omdat jij tegen ze vecht. Nee, ze stoppen daarmee omdat er iemand is die de pijn erachter heeft gezien. Iemand die een alternatief biedt voor de huidige situatie. Wat hebben we nodig om te veranderen? Juist, een hoopvol perspectief en vertrouwen in de eigen mogelijkheden om te veranderen.
Dit is een megaklus en ik geloof dat alleen de mensen die dit kunnen: hun eigen pijn transformeren naar een constructieve manier van veranderen, waarin ze naast de mensen staan die voorheen tegenover hen stonden, dat alleen die mensen echt het verschil gaan maken op de grote thema’s. Dat zijn transformationeel leiders, mensen bij wie de wortels van pijn, passie, mensbeeld en levensovertuiging zich vertaald hebben in een sterke stam van waarden, waarin compassie er altijd één is. Die al hun doelen en plannen enten op die stam en wortels en zich niet uit het veld laten slaan. Die transformationeel leiders brengen de vrucht van transformatie voort.

Ben je geraakt door wat ik hier schreef en wil je ook aan de slag om constructief het verschil te maken? Wil je ook een systeem van macht en rendementsdenken transformeren naar een systeem van gedeelde verantwoordelijkheid en betekenisgeving met Samensturing? Onderzoek dan samen met mij tijdens de oriëntatietweedaagse hoe je dat kunt realiseren met Samensturing.

NB. Dat dit proces veel van je vraagt mag duidelijk zijn. In een vervolgartikel zal ik iets meer schrijven over de weg die ik gegaan ben en die ik ook bij veel anderen zie. Een paar dingen wil ik je al wel vast meegeven:
- De kernboodschap die de pijn veroorzaakt zit altijd in jou en niet in de situatie. Vaak zelfs is het een overtuiging die al heel lang meegaat.
- Om te kunnen helen heb je anderen nodig. Anderen die je spiegelen, waar je kwetsbaar mag zijn, met wie je het samen kunt doen.
- En uiteindelijk gaat het erom waar je je identiteit op bouwt: op je pijn, op wat je doet, of in wie je bent? En wie bepaalt dan wie jij bent, welke boodschappen geloof je over jezelf?

 

 


Interessant blog? Like it op Facebook, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Rianca Evers > Wil je echt het verschil maken? Reken dan af met het slachtoffer en de activist in jezelf | Saminc

Functie: Founder, spreker, auteur
Kernexpertise: Transformationeel leiderschap
Volg mij:

Geschreven door
Expert Blogger Influencer
Rianca Evers-den Ouden is organisatieadviseur en ontwikkelaar van het concept Samensturing als Organisatieprincipe. Zij zet zich in voor het creëren van gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen organisatielagen (management en medewerkers) met als resultaat bevlogen medewerkers, effectieve teams, waardevolle en inspirerende leiders en succesvolle organisaties. Vanuit een inspirerende visie en altijd verbonden met de mensen om wie het gaat, brengt zij deze duurzame en universele veranderprincipes met passie in de praktijk waar ze ook komt. Als founder van Kenniscentrum Saminc B.V. is het haar missie zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de principes van Samensturing in de praktijk te brengen en daarmee de beweging naar gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen uitvoerders en beslissers steeds groter te maken.

Wil jij je bekwamen in Samensturing? Leren de principes echt goed te passen in de praktijk? Ontdekken welke transformatie in leiderschap nodig is? 

Schrijf je nu voor onze basistraining van 24-25 sept & 30 okt of de oriëntatietweedaagse voor zelfstandig adviseurs op 1 en 2 oktober. Of volg een van onze online trainingen en colleges nog deze zomer! Meer info en aanmelden: www.saminc.nl/diensten 

 


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?
Schrijf je nu in voor het gratis eBook "Samenspel in Energietransitie" van Milou van Rijn.
Ook de nieuwsbrief ontvangen? Vink hem aan!
Afmelden voor de nieuwsbrief is eenvoudig en kan altijd.