Publieke waardecreatie = doen waarvoor je bedoeld bent als overheidsorganisatie

42-miguel-carraca-111207_*_ > Publieke waardecreatie = doen waarvoor je bedoeld bent als overheidsorganisatie  | Saminc

Het is verkiezingstijd, en soms lijkt dat wel de enige periode waarin de directe waarde van het beleid voor de inwoner mag rekenen op echte aandacht. Het is de beste tijd om je vraagstuk te agenderen, dikke kans dat diverse partijen bij je over de vloer komen als je ze in deze tijd uitnodigt. Waarom is dat eigenlijk de rest van de tijd zo ingewikkeld? En zijn het niet alleen de politici, maar ook vaak de (hoge) ambtenaren die de directe waarde voor de inwoner niet bovenaan hun prioriteitenlijstje hebben staan? Het antwoord is te vinden in het feit dat ons ambtelijk-bestuurlijk systeem een behoorlijk eind verwijderd is geraakt van waar het voor bedoeld is: publieke waarde creëren voor haar inwoners.

Samensturing en publieke waardecreatie zijn twee veelomvattende concepten die tezamen de potentie hebben het besturingssysteem van onze overheid radicaal te veranderen. Niet zo vreemd dus dat mensen moeite hebben om precies te snappen waar het over gaat. Ook andere contributors aan public value management ontvangen dergelijke reacties. Nu ben ik iemand die nooit ergens aan begint zonder dat ik de praktische waarde ervan zie. Vandaar dat ik een poging ga wagen om het plat te slaan en de materie zo toegankelijker te maken voor een breed publiek, met het risico dat ik daarmee het concept of onderdelen daarvan tekort. En ik hoor graag van jullie als lezers of dat een beetje gelukt is :-)

Wat is publieke waarde?

Kom je ook naar ons lanceringsfeestje? Op 12 november vieren we de lancering van het boek Samensturing, Organiseren vanuit gedeelde verantwoordelijkheid en onze community SamensturingInc, waar je gelijk aan de slag kunt met de inzichten van Samensturing. Meer weten of aanmelden? Dat kan hier. 

Of word gelijk lid en ontvang het boek Samensturing, Organiseren vanuit gedeelde verantwoordelijkheid gratis! Lees hier meer over wat dat inhoudt: 

De essentie van publieke waarde ligt dicht bij wat we in andere sectoren tegenwoordig ook wel “de bedoeling” noemen. Waar het in het bedrijfsleven heel normaal is dat we onze activiteiten en bedrijfsvoering afstemmen op wat onze klanten ervaren als waardevol, is dat in overheidsland veel minder. Sterker nog: het feit dat er een aparte afdeling dienstverlening is in veel gemeenten, heeft niet zelden het effect dat (beleids)medewerkers op andere afdelingen dienstverlening niet (meer) tot hun kerntaak rekenen.

Een praktisch voorbeeld: veel gemeenten proberen het aantal telefoontjes van inwoners actief te verminderen -terwijl er toch al maar een heel klein percentage van de inwoners actief contact zoekt- en ik hoorde een beleidsadviseur echt eens hardop zeggen dat “telefoontjes van inwoners zo storen bij mijn werk”. Eh…

En dat zie je vaak ook terug in de systemen en houding van mensen op beleids- en bestuurlijk niveau. We zijn vergeten dat onze activiteiten en ons beleid pas waarde hebben als de samenleving het als zodanig ervaart. Dat komt o.a. doordat we niet of te weinig direct in contact staan met onze inwoners en geen directe feedback ontvangen op de effecten van ons beleid.

Vervelend om te horen maar waar: niet jij als ambtenaar, bestuurder of gemeenteraadslid bepaalt of je waardevol bezig bent. Dat bepalen je inwoners. En zo zou het ook moeten zijn. De tijd van de paternalistische overheid die bepaalt wat goed is voor haar inwoners is voorbij. We moeten het samen gaan doen, en daarin kunnen we veel leren van het bedrijfsleven.

Publieke waarde is geen aandachtsgebied, maar de kern van je werk

Als we bovenstaande goed tot ons door laten dringen, kunnen we niet anders dan ons realiseren dat we niet met een klantvriendelijkheidsproject, een aandachts- of contactfunctionaris publieke waarde kunnen gaan creëren. Het effect daarvan is namelijk vaak dat anderen in de organisatie zich niet of minder verantwoordelijk voelen voor deze zaken. Ik zie veel goedbedoelende pioniers in overheidsland hierop stuklopen. Waar zij geweldig goed bezig zijn met het vergroten van publieke waarde, breken ergens anders in de organisatie mensen het weer af. En dat zijn niet zelden mensen in de top van de organisatie..

Publieke waarde is een samenspel van de kwaliteit van je dienstverlening, de kwaliteit van je organisatie en de kwaliteit van je openbaar bestuur (bron: Robert Borkes, www.publiekewaardecreatie.nl ). En daarom heb je dus ook een gezamenlijke taal en visie nodig, en een veranderconcept waarin die elementen samenkomen. En dat is waar Samensturing om de hoek komt kijken…

Samensturing helpt publieke waarde creëren

Samensturing is een concept dat helpt alles en iedereen te verbinden rondom het gezamenlijke doel, de gezamenlijke missie van de organisatie. In dit geval dus de publieke waarde van de overheidsorganisatie voor haar inwoners. Samensturing kun je op alle niveaus toepassen, van een samensturingssessie met inwoners, ketendenken op thema’s als de Omgevingswet als een totale organisatieverandering, waarbij we met een dwarsdoorsnede vanuit alle lagen de organisatie opnieuw ontwerpen. Daardoor sluiten kleine en grotere processen op elkaar aan en zorgen uiteindelijk bij voldoende massa voor een mindshift en verandering van het DNA van de organisatie.

Bovendien sluit Samensturing aan bij de uitgangssituatie en het tempo dat past bij de organisatie. Door deze integrale aanpak en maatwerk voorkomt Samensturing dat er brokken gemaakt worden zoals we soms bij het invoeren van zelfsturing zien. Dat maakt Samensturing tot een zeer bruikbaar concept voor de transformatie waarvoor veel overheidsorganisaties staan, als zij daadwerkelijk hun publieke waarde willen vergroten. Lees hier meer over Samensturing

Hoe begin je?

Ja, waar begin je dan als overheidsorganisatie, aan zo’n omvangrijke transformatie? Het allermooiste is natuurlijk dat je als politiek en bestuur een statement maakt (nu het toch verkiezingstijd is..) in je bestuursakkoord dat je de waarde voor je inwoners leidend wil laten zijn in de beleidskeuzes die je maakt, en je op zoek gaat naar manieren om je dienstverlening en je bedrijfsvoering daarop in te richten.

Maar als dat nog wat te hoog gegrepen is, is mijn devies: begin! Start op je eigen afdeling een pilot met het delen van verantwoordelijkheid met je medewerkers en je inwoners voor feedback op en het herzien van een voormalig managementbesluit. Start een afdelingsoverstijgende keten in je eigen organisatie op een actueel thema en kijk wat er gebeurt als je een besluitvormingsproces vanuit een gezamenlijke taal en visie met inwoners, ambtenaren, bestuur en raad inricht.


Weten wat er nog meer mogelijk is en hoe je dat zorgvuldig inricht? Kom dan naar de expertclass Samensturing en publieke waardecreatie op 27/28 maart! Kijk voor info op www.saminc.nl/diensten

Photo by Miguel Carraça on Unsplash


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Top Blogger Influencer
Rianca Evers-den Ouden is organisatieadviseur en ontwikkelaar van het concept Samensturing als Organisatieprincipe. Zij zet zich in voor het creëren van gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen organisatielagen (management en medewerkers) met als resultaat bevlogen medewerkers, effectieve teams, waardevolle en inspirerende leiders en succesvolle organisaties. Vanuit een inspirerende visie en altijd verbonden met de mensen om wie het gaat, brengt zij deze duurzame en universele veranderprincipes met passie in de praktijk waar ze ook komt. Als founder van Kenniscentrum Saminc B.V. is het haar missie zoveel mogelijk mensen in staat te stellen de principes van Samensturing in de praktijk te brengen en daarmee de beweging naar gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid tussen uitvoerders en beslissers steeds groter te maken.

Kom je ook naar ons lanceringsfeestje? Op 12 november vieren we de lancering van het boek Samensturing, Organiseren vanuit gedeelde verantwoordelijkheid en onze community SamensturingInc, waar je gelijk aan de slag kunt met de inzichten van Samensturing. Meer weten of aanmelden? Dat kan hier. 

Of word gelijk lid en ontvang het boek Samensturing, Organiseren vanuit gedeelde verantwoordelijkheid gratis! Lees hier meer over wat dat inhoudt: 


Discuss dit artikel

INFO: Je plaatst dit bericht als 'Gast'

Log In or Registreer

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?

Niets meer missen?

Schrijf je nu in voor onze Saminc Update (nieuwsbrief) en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom Samensturing